ISMA - Nederland Seminar

De Praktijk van Stressmanagement

zaterdag 20 mei 2006
van 9.30 - 17.00 uur
Stadscafť 'de Observant' te Amersfoort.


Overzicht van workshops:

A. 10:00 - 11:15 uur
  1. Coping strategieŽn als basis van gezond werken, Maurice de Valk, 'Intermedic'

  2. Het gebruik van de UCL (Utrechtse Coping Lijst) wordt besproken, in het kader van preventie en interventie, bij ervaren werkstress. De modellen van Karasek en het Michigan Stress Model zijn daarbij uitgangspunt. Dit wordt toegepast middels workshops bij kleine groepen (maximaal 12) in het onderwijs en de zorg, waar relatief een hoge werkdruk heerst en veel stressgebonden klachten optreden. Met name RSI (CANS). Een project bij het OLVG (2005/2006) te Amsterdam op de afdeling Microbiologie wordt als casus gepresenteerd.

    Maurice de Valk is bedrijfsarts, directeur van Intermedic, voorzitter van de IFOH (International Federation fort Occupational Health) en lid van de Raad van Toezicht van ISMA; Lotte Oostrom is psycholoog en verbonden aan Intermedic.

  3. Interne en Externe zelfregulatie van spanning bij cliŽnten met overbelasting, Eveline Kempenaar, 'Stressprevent'

  4. De cliŽnten met overbelasting die ik zie hebben vooral de volgende problemen: overspanning, burn-out, klachten van overademen/hyperventileren, gejaagdheid, spanningshoofdpijn, vermoeidheid, slaapstoornissen, RSI/CANS etc. In de begeleiding maak ik gebruik van zowel methoden voor het beter leren hanteren van bronnen van overbelasting (externe zelfregulatie), zoals coaching en de methodiek van Chronisch Stress Reversal (CSR), en van methoden voor het beter leren hanteren van de gespannenheid (interne zelfregulatie) zoals biofeedback en adem- en ontspanningstherapie (AOT). In de workshop zullen de bijdragen van beide benaderingswijzen vergeleken worden, op theoretisch en praktisch niveau. De workshop zal een korte demonstratie van enkele technieken uit de interne zelfregulatie inhouden.

    Eveline Kempenaar: Gespecialiseerd in psychosomatische fysiotherapie en vooral het begeleiden van cliŽnten met z.g.n. overbelastingsklachten. Naast PSF maakt zij gebruik van diversen specialisatie zoals: NLP-coaching, CSR methode, AOT en biofeedbacktraining.
    Zij is werkzaam in haar praktijk voor psychosomatische fysiotherapie en voor bedrijven in het bedrijf 'Stressprevent'. Eveline is geregistreerd in het BIG register en lid van het KNGF, NFP, ISMA en de stresspreventiegroep Nederland.

  5. Natuurlijk in je kracht, natuurlijk veranderen, Martin Doolaard, 'Enerdo'

  6. In deze workshop maakt u kennis met Pythagoras' Wet van Harmonie, tevens gaat u aan de slag met een door u zelf in te brengen onderwerp en zet u de Wet in werking. In de workshop zal ik toelichten met welke doelgroepen ik ervaring heb en wat de merkbare resultaten zijn.
    Mensen met structurele stressgevoelens zijn vaak niet meer in staat om hun eigen energiebalans te bewaken. Om elke dag weer hun plekje in de wereld te veroveren geven ze meer energie dan ze beschikbaar hebben. Hun tank raakt langzaam leeg; adrenaline wint het van endorphine, overleven is het parool. Toch ligt ver-anderen dichterbij dan ze denken.

    Pythagoras biedt een natuurlijke empowerment methode die ik al jaren succesvol gebruik als interventie om mensen te laten ervaren dat het weer verbinden met je bronnen je in staat stelt de energie weer naar je toe te laten stromen! In de workshop ligt de nadruk op rust en reflectie.

    Martin Doolaard (1955) is bedrijfseconoom en oprichter van Enerdo en Energy for Education. Martin ontwikkelt en verzorgt training -en coaching programma's voor meer balans en energie. Voor het vormgeven van zijn leven en dat van zijn cliŽnten, laat hij zich leiden door de creativiteit en innerlijke kracht van natuurwetten. Zo kan hij bijdragen aan duurzame oplossingen voor welzijn en gezondheid van mensen en organisaties.
B. 11:45 - 13:00 uur
  1. Moeilijkheden bij het meten van werkstress, Luc Swinnen, 'Different'

  2. In deze uiteenzetting worden een aantal meetinstrumenten van werkstress besproken. Er zal worden ingegaan op de resultaten en de actieplannen die daaruit voortvloeiden. Wij kijken ook naar de resultaten van hermeting.
    Samen met een Belgische Universiteit werd recent een nieuw instrument ontwikkeld om de Job Stress Survey van Spielberger te vervangen. Dit meet een zestal belangrijke stressoren, waaronder werkrelaties en piekbelasting, en hun effecten, waaronder ziekteverzuim en afnemend functioneren op het werk.
    Met de deelnemers zal van gedachten worden gewisseld over voor en nadelen van verschillende instrumenten om tot een gemeenschappelijk idee te komen: is stress te meten en hoe dan? Welke actieplannen verbinden we dan aan de metingen en wat zijn de resultaten over langere termijn?

    Luc Swinnen, arts en bedrijfsconsulent, directeur van 'Different'
    Website: www.stressmanagement.be

  3. Een integrale aanpak van cliŽnte met al 10 jaar bestaande CANS/RSI klachten, Gideon de Haan, 'Achilles'

  4. In deze presentatie wordt de casus besproken van cliŽnte met al 10 jaar bestaande CANS klachten, met een sterke psychosociale component, die dreigt volledig uit te vallen op de werkplek. Opdrachtgever is directeur HRM van een grote uitzendketen. De cliŽnten met overbelasting die ik zie hebben vooral de volgende problemen: overspanning, burn-out, vermoeidheid, slaapstoornissen, RSI/CANS.
    In de begeleiding maak ik gebruik van zowel methoden voor het beter leren herkennen en hanteren van bronnen van overbelasting, zoals coaching, en van methoden voor het beter leren hanteren van de spanning zoals psycho-educatie, oplossingsgerichte therapeutische methodiek volgens Cladder, communicatiemodellen als de 'roos van Leary', biofeedback en adem- en ontspanningstechnieken. In de voordracht zal deze methode verder uitgelegd worden, inclusief de testen die we inzetten om met cliŽnten tot inzicht te komen betreffende de problematiek, hetgeen de input is voor een plan van aanpak voorafgaande aan de begeleiding.

    Gideon de Haan is gespecialiseerd in integrale aanpak van werk- en stressgerelateerde overbelastings-klachten. Ik houd me bezig met behandeling, begeleiding, training, coaching en stressmanagement-training. Bij de begeleidingen en training maken we regelmatig gebruik van biofeedback.
    Achilles behandelt, begeleidt en ondersteunt reÔntegratie van mensen met werkgerelateerde lichamelijke en/of psychische overbelastingsklachten. Ook verzorgen wij m.b.v. onderzoek, voorlichting en training in bedrijven (hulp bij opzetten van beleid ter) preventie van deze klachten.
    Website: www.achilles.nu

  5. De Sofrologie als methode voor stressmanagement, Nicole Vandeweghe, 'Belgische Associatie voor Biofeedback & Zelfregulatie'

  6. De Caycediaanse Sofrologie is ontstaan in 1959, o.l.v. de Spaanse psychiater Prof. Dr. Caycedo. Sofrologie is een bewustzijnmethode die technieken gebruikt vanuit de Westerse relaxatiemethoden, de pscyhologie, de neurofysiologie, ademtechnieken. Het integreert een aantal Oosterse methoden (Raja Yoga, Boeddhistische meditatie, Zenmedidatie). Het is een methode die de eenheid van lichaam en geest als principe heeft, alsook de positieve activatie ervan. Het vertrekt vanuit de realiteit en het lichaamsschema van de persoon. Aanvankelijk kende de methode vooral resultaten in de begeleiding van pijnpatiŽnten, in de prenatale voorbereiding en de kinesitherapie en stressproblemen. Momenteel zijn vele resultaten in de sport- en opvoedingswereld, de sociale sector en uiteraard verder in de medische wereld. Toepassingen zijn onder andere: spanningshoofdpijn, burnout, oververmoeidheidssyndroom, hartrevalidatie, stemproblemen, hyperventilatie, slaapstoornissen, positief omgaan met stress, voorkomen van sportletsels, topprestaties leveren en gezond blijven, concentratieproblemen, faalangst, palliatieve zorgen, sexuele problemen. In groepsvorm gegeven draagt Sofrologie bij aan het groeiproces, teambuilding, communiceren met individuele verschillen, leidinggeven, omgaan met conflicten, assertiviteit, stressmanagement.

    Onderwerpen
    - Wat is Sofrologie?
    - Concrete resultaten: voorbeelden
    - Wetenschappelijke resultaten
    - Praktische oefening

    Nicole Vandeweghe leidt sedert 1992 een Nederlandstalig erkende school in de Caycediaanse Sofrologie. Zij is directeur van de Belgische Associatie voor Biofeedback & Zelfregulatie en de Academie voor sofrologie en management. Zij werkt zelf meer dan twintig jaar met deze methode bij individuen en groepen. Zij heeft meegewerkt aan de vertaling in het Nederlands van een basiswerk 'Inleiding in de Caycediaanse Sofrologie, door Dr P-A Chťnť, dat onlangs is uitgekomen. Website: www.sophrologie-caycedienne.com, www.sofrologie.be

  7. Familie opstellingen, Luc Christiaanse, 'De Meedenkers'

  8. Het lichaam geeft aanvankelijk lichte signalen af. Dit komt, omdat men uit balans raakt door het gevoel of intuÔtie niet te volgen. Als deze langdurig genegeerd worden, worden ze niet meer gesignaleerd en kiest men zowel fysiek, mentaal als emotioneel compensatiehoudingen die leiden tot inadequaat overlevingsgedrag. Als de eerstvolgende sterkere signalen wederom worden genegeerd volgt een volgende overlevingsstrategie etc. Kinderen in een familiesysteem vangen de bij dergelijke ouders onbewust gebleven ladingen op omdat hun (overlevings) gedrag is gemengd met het bovengenoemd onverwerkt emotioneel materiaal. Daar het kind dit voor zijn ouders uit Liefde wil compenseren zal het zijn eigen behoeften en emotioneel leven gaan verdringen, wat weer nieuw compensatiegedrag oplevert. Op een dergelijke wijze wordt de hete aardappel onbewust doorgegeven aan de volgende generaties, wat leidt tot een steeds hoger oplopend basisstress-nivo. Deze workshop probeert inzicht te verschaffen in de relatie tussen de huidige (psychosomatische) signalen of klachten ten opzichte van systemische verstrikkingen, tengevolge van bovengenoemd principe.

    Luuc Christiaanse is hypnotherapeut in Amstelveen en heeft de Kernfusiemethodeģ ontwikkeld. Samen met zijn partner Marja Wijntjes runt hij sinds 1993 het Stress management Centre Amstelveen de Mee-denkers. Hij is Europees geregistreerd Psychotherapist bij de EAP en registerlid van ISMA.
    Luuc is sinds 1993 lid van het NGVH, waar hij medeoprichter van is. Sinds twee jaar is hij voorzitter van deze beroepsvereniging voor Health Councelling en Psychotherapie. De Mee-denkers organiseren maandelijks workshops systemische opstellingen in Amstelveen.
    Website: www.demeedenkers.nl.

C. 14:00 - 15:15 uur
  1. Grip op je energie, Phia Smit-Vermeij, 'Top Tools'

  2. Energieke mensen kenmerken zich door elan, vitaliteit en gevoel voor richting. Een hoog energieniveau maakt het mogelijk om gemakkelijker, vaardiger en effectiever om te gaan met uitdagingen en gebeurtenissen in werk en leven. In deze workshop krijgt u in verkorte vorm een voorproefje hoe u inzicht kunt krijgen in uw energiebronnen, manieren waarop u energie kunt aantrekken en gebruiken, en energie 'lekken' kunt voorkomen.
    Daarvoor gebruiken we het Kernkwadrantenmodel van DaniŽl Ofman, een inzichtelijk en toegankelijk model waarmee u helder in kaart brengt waar uw kracht zit en waar u energie van krijgt. Ook is met dit model te zien waar u vastloopt en hoe u dit op moet lossen. U ontdekt waar u energie van krijgt.
    Hoe dieper je de kern raakt hoe meer energie er vrijkomt

    Phia Smit-Vermeij (1957) is arts en initiatiefnemer van het netwerk Top Tools in Hilversum. Zij is gespecialiseerd in stress- en burnout behandeling, -coaching en -preventietrainingen voor topprofessionals, zoals ondernemers. Zij weet energie in mensen naar boven te halen, zoals zij laat zien in deze workshop.
    Website: www.toptools.nl

  3. Interne zelfregulatie, middels voeding, adem en ontspanning, Eva Simonetti, 'Ademtherapie Praktijk'

  4. In deze presentatie zal de synergistische werking van een vastenkuur en adem- en ontspannings-therapie (AOT) op o.a. stress gebonden klachten toegelicht worden. Sinds enkele jaren begeleid ik een Mayr vasten kuur bij een natuurarts met behulp van AOT, en zowel de arts als ik zijn verrast door de extra effecten die lijken op te treden. Klachten verbeteren sneller tijdens een vastenkuur, en de deelnemers staan meer open voor AOT. Dit is vermoedelijk gevolg van het feit dat beide de interne zelfregulatie versterken. In de workshop zullen indicaties en werking van beide methodes toegelicht worden. Ook zal ingegaan worden op de keuze van ontspannings- en ademinstructies, die in het bijzonder zinvol lijken.

    Eva Simonetti is logopediste en heeft een eigen praktijk, waar zij haar werk combineert met adem- en ontspanningstherapie.

  5. Re-integratie bij spanningsgebonden klachten in het spanningsveld, tussen kwaliteit en 'de eisen van de tijd', Willem van de Ven, 'Revalent'

  6. Tijdens deze workshop wil ik inzicht geven in de werkwijze die ik sinds 1997 hanteer bij de behandeling van stress-, surmenage-, burnout- en langdurige vermoeidheidsklachten. De werkpraktijk is die van re-integratie, met zijn eigen dynamiek van resultaatgerichtheid en beperkte tijd. Herstel van de normaliteit is steeds het uitgangspunt. Samen met Eveline Braakman begeleid ik per jaar circa 60 cliŽnten met bovengenoemde klachten. Een traject bestaat uit een intake en circa 10 uren begeleiding.
    Bij de ontspanningsmodule van het re-integratietraject wordt onder andere gebruik gemaakt van het Respicon ademregulatie- en feedbacksysteem, ontwikkeld door prof. Peter Defares. Daarnaast wordt voor diepe ontspanning gebruik gemaakt van ademhalings-, invoel- en visualisatieoefeningen. Het zwaartepunt van de begeleiding ligt op gesprek; ademhaling en relaxatie zijn ondersteunend.

    Onderwerpen in de workshop
    Mijn werkwijze in concreto: Beginmeting van de ademhaling en vragenlijsten als de Nijmeegse Hyperventilatie Vragenlijst (NHVL) en Utrechtse Burnout Schaal (UBOS), Nederlandse versie van de Maslach Burnout Inventory (MBI). Nameting met dezelfde instrumenten. Resultaten.
    Vragen & discussie op inhoudelijk vlak: wanneer maak ik gebruik van het ademregulatiesysteem, wanneer maak ik gebruik van meer kwalitatieve oefeningen in de vorm van visualisatie- en invoeloefeningen? Zijn er richtlijnen te formuleren?
    Casusbespreking.
    Vragen & discussie, bijvoorbeeld: Kan een directieve aanpak, bijvoorbeeld in de vorm van ademregulatie vanuit lichaamsgericht perspectief ook een te ingrijpende interventie op het vlak van de zelfregulatie zijn? In hoeverre beÔnvloed het principe van 'meten' je werkpraktijk? Hoe ga je om met het spanningsveld van 'zorg' en 'haast'?

  7. Systeemdynamiek in organisaties: 'organisatieopstelling', Piet Jeuken, 'O-LENG'

  8. In ieder systeem, dus ook een organisatiesysteem spelen drie belangrijke principes een rol:
    - Iedereen heeft behoefte aan een plek (binding),
    - Iedereen heeft behoefte aan een plek met veiligheid van regels en voorspelbaarheid (ordening)
    - Iedereen heeft behoefte aan een balans tussen geven en ontvangen (evenwicht).
    Wanneer deze principes geschonden worden ontstaat er een z.g. systeemdynamiek: een poging om dat wat niet goed is, weer op orde te brengen. (Voorbeelden: Iemand volgen die uit het systeem is gestoten of Je stellen boven). Symptomen die wijzen op systeemdynamiek zijn vaak die problemen in organisaties waar niemand echt greep op kan krijgen. (Voorbeelden: Gebrek aan leiderschap of Hoog verloop in de organisatie). Men probeert ze op te lossen, maar omdat er niets aan de dieperliggende oorzaak gedaan wordt, blijven ze hardnekkig voortbestaan. Met behulp van een zgn. Organisatieopstelling volgens de principes van Hellinger kan onderzocht worden of er sprake is van systeemdynamiek.
    In deze praktische workshop wordt een "opstelling" gedaan, onder het motto: niet praten maar ervaren. Alle aanwezigen kunnen in de opstelling als zgn. representant worden ingeschakeld. Een deelnemer legt een reŽel probleem op het werk op tafel waar hij/zij zelf rechtstreeks bij betrokken is en dat moeilijk oplosbaar blijkt. Dus, denk vooraf na of je een casus wilt inbrengen. Vraag alleen om een opstelling als je een echte vraag of behoefte hebt. Nieuwsgierigheid alleen is niet voldoende.

    Piet Jeuken, O-LENG, Coaching, Consultancy, Mediation, Training
    Website: www.o-leng.nl
D. 15:45 - 17:00 uur
  1. Fluitend naar het werk, Frits Winter, 'Medisch Centrum Winter'

  2. De arbeidsomstandigheden zijn beter dan ooit. Kortere werkweek, betere werkplek, meer vakantie, meer verdiensten en tochÖ meer mensen hebben genoeg van hun werk, willen eerder stoppen, zijn chronisch vermoeid, worden ziek, raken arbeidsongeschikt. Wat is er aan de hand? Hoe komt het dat de ťťn een zo'n hekel aan zijn werk heeft, terwijl het voor de ander zijn lust en leven is? Hoe voorkom je dat mensen ziek worden van hun werk? Hoe zorg je ervoor dat werk heilzaam is en blijft voor lichaam en geest.
    Gedrag (onderbelasten en overbelasten) en cognities (denkbeelden, opvattingen en hypotheses) zijn van grote invloed op de gezondheid. Zoals je van verkeerd eten ziek kunt worden, zo kun je van verkeerd werken ziek worden. Het is niet het eten en het is niet het werk dat je ziek maakt, maar de manier eten en werken die funest kan zijn. Totaal verkeerde ideeŽn over wat ons ziek maakt en over wat ons beter maakt veroorzaken een scala van klachten als RSI, Burn-out, Rug- nek- en schouderklachten. Deze klachten worden veroorzaakt door fout gedrag en onjuiste cognities en kunnen alleen maar genezen door gezond gedrag en juiste cognities.
    De cliŽnt met chronische pijn- en stressklachten is door zijn manier van denken en levensstijl in een vicieuze cirkel gekomen. Het doel van de therapie is om deze cirkel te doorbreken. Dit is mogelijk door de cliŽnt zo te instrueren dat hij rationeler met zijn probleem omgaat, zijn gedrag adequaat aanpast bij zijn beperkingen en zijn mogelijkheden vervolgens systematisch vergroot.
    De cliŽnt heeft om te herstellen vaardigheden nodig: beter communiceren, assertiever en duidelijker zijn, beter ontspannen, een betere houding, meer bewegen, beter doseren enzovoort. De cliŽnt heeft bovendien behoefte aan begrip voor zijn situatie, aan kennis over de complexiteit van chronische klachten en aan inzichten en vaardigheden waarmee hij zijn klachten kan beÔnvloeden. Daarbij dient hij zich vanuit het hier en nu te richten op de gevolgen van de klachten, op de cognities, de emoties en de handelingen die de klachten in stand houden. De therapeut leert de cliŽnt in een vertrouwde omgeving inadequate denkstijlen en gedrag te vervangen door meer realistische en adequate denkstijlen en gedragsvormen.

    Frits Winter, psycholoog en oprichter van Medisch Centrum Winter, is bekend vanwege zijn werk met chronisch pijn patienten.
    Website: www.mcwinter.nl

  3. Van Therapeut tot Coach, Cristina Sonnevelt-Weenink, 'Coaching in Balans'

  4. In de fysiotherapiepraktijk ben ik veranderd van behandelaar tot begeleider, en maak ik gebruik van Adem- en Ontspanning instructie welke ondersteund wordt door NLP, Gezond Bewegen en soms advies over Wellnessproducten. Het betreft patiŽnten die veelal op verwijzing komen met lichamelijke klachten die in hun werk en privť-leven beperkingen geven. Deze mensen komen eerst voor individuele behandelingen in aanmerking. Ik richt mij daarom allereerst op een lichamelijke benadering waarbij de vraag of de klachten spanningsgebonden zijn wordt getracht te verhelderen. Daarnaast blijkt dat de lichaamsbewustwording ook vaak leidt tot vragen over vitaliteit en op welke manier deze ingevuld kunnen worden. In de workshop komen 1 of 2 instructies aan bod om te ervaren hoe praktisch en direct voelbaar de Methode Adem- en Ontspanninginstructie is.
    Samen met een Coaching & Consultancy bedrijf is een coachingsprogramma "Coaching in Balans" ontwikkeld wat zich richt op het realiseren van balans op diverse terreinen. Dat het hierbij altijd om een dynamisch evenwicht gaat mag duidelijk zijn. Dat impliceert dat het handhaven van de balans de energie van beide partijen vergt. In onze coachingsaanpak richten wij ons op de volgende aspecten:
    - Balans tussen de persoonlijke ambities en de ambities van de organisatie;
    - Balans tussen gezonde spanning en ontspanning;
    - Balans tussen mentale en fysieke energie;
    - Balans tussen ontwikkelambitie en ontwikkelenergie
    In deze benadering neem ik de balans tussen "Body & Mind" voor mijn rekening.

    Cristina Sonnevelt-Weenink, Praktijk voor Fysiotherapie en Manuele therapie, Coaching in Balans, csonnevelt@fysiotherapie-zeist.nl

  5. Stress; 't is maar net hoe je er tegen aan kijkt, Netty Versloot, 'Versloot & Partners'

  6. Wij allen hebben te maken met stress. Stress waar je lekker bij voelt of stress die afmattend is en kan leiden tot klachten en ziekten. Het gaat in ons werk altijd over de laatste vorm. In mijn workshop wil ik twee strategieŽn doornemen hoe je mensen leert om te gaan met deze stress.
    De eerste strategie richt zich op het opsporen van de "blokkerende overtuiging" waarvan stress een gevolg is. Bijvoorbeeld "ik mag geen fouten maken". Ik zal een methode bespreken om dergelijke overtuigingen op te sporen,en te veranderen.
    De tweede strategie richt zich op de acceptatie van de "werkelijkheid". Kunnen wij die accepteren zoals die is of zijn we die voortdurend aan het vergelijken met de door ons gewenste situatie. Dat laatste is een bron van stress. Ik zal de methode demonstreren, aan de hand van een set vragen.
    We zullen beide strategieŽn oefenen met eigen voorbeelden. De eigen ervaring staat centraal in de workshop, door die te delen kunnen we van elkaar leren, en kan inzicht ontstaan.

    Netty Versloot, psycholoog, ondernemer


  • Programma




  • [ terug ]




    ISMA-Nederland