ISMA lezing, 12 Maart 2001

Aandacht, stress en geheugen: Mentale problemen bij chronische stress. Hoe het denken de mist in kan gaan.

door: Mw Dr Edith A Das-Smaal, universitair docent, Vrije Universiteit, Amsterdam
Mw Das-Smaal is psychonoom en GZ psycholoog. Zij is gespecialiseerd in onderzoek naar aandacht/geheugen en de neurobiologie van stress.


De lezing gaat over aard en achtergrond van mentale vermoeidheidsklachten bij stress. Langdurig negatief ervaren stress zonder tussentijds herstel leidt tot neurohormonale ontregeling. Dat is een verraderlijk sluipend proces dat zich op tal van manieren kan uiten. Aan de mentale gevolgen hiervan is tot nu toe betrekkelijk weinig aandacht besteed. Toch kunnen die heel ingrijpend zijn. In 'de lessen van burnout' beschrijft Annegreet van Bergen er verschillende: blikvernauwing, niet kunnen lezen, het overzicht kwijt zijn, besluiteloosheid en een wazig gevoel in het hoofd. Het gaat hier om problemen met aandacht en het werkgeheugen.

Stress in de moderne tijd is vooral mentaal: een (over)belasting van het werkgeheugen. Het werkgeheugen gebruiken we bij alle geestelijke inspanning die niet routinematig gaat, zoals b.v. denken, beslissen, problemen oplossen, plannen of het volgen van een gesprek. Aandacht is nodig om het waarnemen, denken en handelen te begeleiden. Recent onderzoek laat zien dat (chronische) stress vooral het werkgeheugen aantast. Stress be´nvloedt ook de aandacht, op verschillende manieren. Ontregeling van boodschappersloffen in de hersenen speelt daarbij een rol. Stressklachten zoals aandacht- en concentratiegebrek, moeite met beslissen, 'brainfog' (niet helder denken) en ongemerkte fouten maken, zijn daarop terug te voeren. Deze verbanden worden in de lezing uitgelegd. Vanuit dit kader volgens tevens praktische adviezen.


[ terug ]




ISMA-Nederland